---
title: Tolerancje kierunku w normie ISO 1101
description: Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się czym są tolerancje geometryczne i na czym polega tolerancja kierunku.
---

[BLOG | COMTEC 3D ](https://www.comtec3d.pl/blog)

# [Tolerancje kierunku w normie ISO 1101](https://www.comtec3d.pl/blog/tolerancje-kierunku-w-normie-iso-1101)

 Autor: [Krzysztof JAGODZIŃSKI](https://www.comtec3d.pl/blog/author/krzysztof-jagodziński) | 26.04.23 12:03

Wraz z gwałtownym rozwojem różnych branż gospodarki, w tym współrzędnościowej techniki pomiarowej, zaczęto stawiać coraz większe wymagania wobec produkowanych wyrobów. Stały się one podstawą do ustalenia jednolitych standardów geometrycznych obowiązujących w działach produkcji. Na tzw. tolerancje geometryczne składają się definicje, zasady i symbole, dzięki którym możliwe jest określenie dopuszczalnych odchyleń w kwestii: kształtu, położenia, kierunku i bicia. Poniżej szczegółowo opisaliśmy tolerancje kierunku.

## Czemu służą tolerancje kierunku?

Stosowanie się do tolerancji geometrycznych zapisanych w normie [ISO 1101](https://www.comtec3d.pl/blog/iso-1101) pozwala na uniknięcie błędów produkcyjnych, ponieważ w każdym procesie wytwarzania wyrobów dochodzi do powstawania odchyłek związanych z ich geometrią - są nimi na przykład drgania, czy różnego rodzaju odkształcenia. Jedną z grup tolerancji geometrycznych stanowią tolerancje kierunku. Służą wskazaniu anomalii pod kątem:  równoległości, prostopadłości, nachylenia, profilu linii oraz profilu powierzchni (rys.1).

### Równoległość

Polem tolerancji jest tutaj przestrzeń między dwoma równoległymi płaszczyznami (odległość między nimi wyznacza *t*), które są równoległe do baz.

   
Ograniczeniem pola tolerancji może być także walec o średnicy t, oczywiście równoległy do bazy, co pokazuje rysunek 3.

   
Jak interpretować rysunek 4? Linia środkowa zaobserwowana powinna zawierać się w polu walcowym o średnicy 0,03, równoległym do osi, która jest bazą A.

### Prostopadłość

Strefa tolerancji wyznaczona jest przez dwie równoległe do siebie płaszczyzny oraz prostopadłe do osi bazowej.

   
Odchylenia mogą być ustalane przez pole tolerancji w kształcie walca o średnicy t prostopadłego do bazy, co widać na rysunku 6.

Na rysunku 7. widnieje przykładowe wskazanie: linia środkowa zaobserwowana powinna zawierać się między dwoma równoległymi, których odległości od siebie wynosi 0,06. Są one prostopadłe do osi stanowiącej bazę A.

### Nachylenie

Odchyłki pozwalają ustalić dwie płaszczyzny równoległe i nachylone do bazy pod wyspecyfikowanym kątem. Tolerowana prosta i prosta bazowa nie leżą na tej samej płaszczyźnie.

Także w tym przypadku strefę tolerancji może wyznaczać walec o średnicy t. Jest on nachylony do bazy pod wyspecyfikowanym kątem. Prosta tolerowana i prosta bazowa nie leżą na tej samej płaszczyźnie. Tę sytuację pokazuje rysunek 9.

Na rysunku 10 zostały zaprezentowane następujące dane: zaobserwowana środkowa powinna znajdować się w walcu o średnicy 0,08 nachylonym pod kątem teoretycznie dokładnym 60° do prostej stanowiącej bazę wspólną A-B.

[Wyświetl kompletny wpis](https://www.comtec3d.pl/blog/tolerancje-kierunku-w-normie-iso-1101)

```json
{
  "@context" : "http://schema.org",
  "@type" : "BlogPosting",
  "author" : {
    "@type" : "Person",
    "name" : "Krzysztof JAGODZIŃSKI"
  },
  "dateModified" : "2024-08-26T09:44:17.390Z",
  "datePublished" : "2023-04-26T12:03:45Z",
  "headline" : "Tolerancje kierunku w normie ISO 1101",
  "image" : {
    "@type" : "ImageObject",
    "height" : 942,
    "url" : "https://4877758.fs1.hubspotusercontent-na1.net/hubfs/4877758/5.jpg",
    "width" : 1800
  },
  "mainEntityOfPage" : "https://www.comtec3d.pl/blog/tolerancje-kierunku-w-normie-iso-1101",
  "publisher" : {
    "@type" : "Organization",
    "logo" : {
      "@type" : "ImageObject",
      "height" : 60,
      "url" : "/hs/hsstatic/content_shared_assets/static-1.4092/img/default-amp-logo.png",
      "width" : 60
    },
    "name" : "BLOG | COMTEC 3D"
  }
}
```