---
title: Na czym polegają pomiary współrzędnościowe?
description: Na czym polegają pomiary współrzędnościowe? Dowiedz się więcej na naszym blogu.
---

[BLOG | COMTEC 3D ](https://www.comtec3d.pl/blog)

# [Na czym polegają pomiary współrzędnościowe?](https://www.comtec3d.pl/blog/na-czym-polegaja-pomiary-wspolrzednosciowe)

 Autor: [Krzysztof PAWLAK](https://www.comtec3d.pl/blog/author/krzysztof-pawlak) | 21.02.24 09:32

Projektowanie i budowanie coraz bardziej rozwiniętych maszyn i konstrukcji determinują wzrost wymagań klientów, którzy oczekują niezawodności oraz precyzji wykonania ich poszczególnych komponentów. Dlatego tak wielką rolę w świecie przemysłu odgrywa współrzędnościowa technika pomiarowa uważana za jeden z najważniejszych współczynników kontroli jakości.

**Na czym polegają pomiary współrzędnościowe?** W tym artykule dokładnie opiszemy ich przebieg, w prosty sposób wyjaśnimy działanie maszyny pomiarowej 3D oraz wskażemy jej praktyczne zastosowanie.

## Pomiary współrzędnościowe - geneza i praktyka zastosowań

Na wstępie należy sobie odpowiedzieć na pytanie, **czym w istocie są pomiary współrzędnościowe?** Jeśli zagłębimy się w historię metrologii, możemy poczuć się zaskoczeni. Już w XVII wieku uczeni francuscy: Pierre de Fermat i Rene Descartes (w Polsce znany jako Kartezjusz) dostrzegli potencjał układu współrzędnych, wykorzystując go do opisu elementów trójwymiarowych obiektów geometrycznych w układzie odniesienia.

Na **pierwsze maszyny pomiarowe** **CMM**, trzeba było jednak poczekać do połowy XX wieku, a pierwszymi prowodyrami w produkcji tego rodzaju urządzeń zostały: szkocka firma Ferranti oraz amerykańska Moore Tool Company.

**Współcześnie metrologia wymiarowa ** to także określanie współrzędnych obiektu w trzech wymiarach, ale dodatkowo wsparte rozwiązaniami technologicznymi - automatyzacją pomiarów, stosowaniem urządzeń optycznych i systemów CAD oraz analizą komputerową zebranych danych. Dzięki temu współrzędnościowa technika pomiarowa przeżywa dynamiczny rozwój.

**Maszyny CMM** są powszechnie stosowane w różnych branżach: motoryzacji, przemyśle lotniczym, a nawet w produkcji implantów medycznych. **Technika pomiarowa 3D** na stałe znalazła miejsce w różnych działach inżynierii m.in. w inżynierii odwrotnej, strukturalnej, czy bioinżynierii systemów. Nie można nie wspomnieć o jej ogromnej w projektowaniu i realizacji rozwiązań infrastrukturalnych. Śmiało można postawić tezę, że metrologia stała się dziedziną multidyscyplinarną i wyznacza przyszłościowy kierunek dla dalszego postępu cywilizacyjnego.

## Jak przeprowadza się pomiary współrzędnościowe?

Prawie wszystkie urządzenia pomiarowe (wyjątek stanowią urządzenia hybrydowe oraz ramiona przenośne) umożliwiają dokonywanie pomiarów w kartezjańskim układzie współrzędnych. Ruchome zespoły maszyny CMM przemieszczają się w trzech prostopadłych do siebie kierunkach.

Aby lepiej zrozumieć, **na czym polegają pomiary współrzędnościowe**, najpierw wyobraźmy sobie dowolny przedmiot umieszczony w układzie współrzędnych X, Y, Z. Dzięki trzem prostopadłym osiom możemy określić wszystkie pojedyncze punkty znajdujące się na jego powierzchni. Sonda maszyny pomiarowej je lokalizuje, a następnie łączy, podając tym samym wymiary tego elementu.

Odległości punktów pomiarowych od ustalonych wcześniej wzorców (punktów odniesienia) są zaś odchyłkami kształtu. Oczywiście wszystko sterowane jest automatycznie przez komputer, a całą pracę ułatwia operatorowi powiązane z komputerem oprogramowanie pomiarowe. W ten oto sposób **pomiar stworzony w przestrzeni 3D pozwala ustalić, czy mierzony element został właściwie wykonany.**

****

Maszyna Trimek Spark Plus

 

## Zastosowanie maszyn CMM

Operacje kontrolne, zwłaszcza w dużych firmach produkcyjnych mają ogromne znaczenie. Wpływają one na poziom jakości i bezpieczeństwa finalnego produktu. Do sporządzania pomiarów potrzebne są zatem narzędzia wydajne, nowoczesne i precyzyjne, które nawet przy szybkim tempie produkcji usprawnią proces kontroli jakości.

Naturalnie, wyróżnia się różne [rodzaje](https://www.comtec3d.pl/blog/pomiary-wsp%C3%B3%C5%82rz%C4%99dno%C5%9Bciowe-czyli-do-czego-s%C5%82u%C5%BCy-maszyna-cmm/) współrzędnościowych maszyn pomiarowych, a każda z nich przeznaczona jest do mierzenia innego rodzaju komponentów. Maszyny CMM najczęściej używane są do testowania części w celu ustalenia, czy są one zgodne z pierwotnymi założeniami projektowymi.

Nawet przy szybkim tempie produkcji zapewniają maksimum korzyści i usprawniają realizację zadań w działach kontroli jakości. Aby zagwarantować wiarygodność obliczeń wykonywanych za pomocą maszyn pomiarowych CMM, należy je okresowo sprawdzać i kalibrować w celu oceny wydajności i optymalizacji procesu pomiarowego.

Podsumowując, podążanie utorowaną przez Kartezjusza drogą, unowocześnianie i wprowadzanie coraz to nowszych rozwiązań pomiarowych przy założeniu osiągnięcia głównego celu: precyzji zebranych danych, dla gospodarki oznaczają jedno – permanentny rozwój.

Ciężko wyobrazić sobie dzisiejszy świat bez pomiarów współrzędnościowych. Właściwie na zaawansowanym technologicznie mierzeniu poszczególnych elementów w trójwymiarowej przestrzeni zyskują wszystkie branże gospodarki.

 

[Wyświetl kompletny wpis](https://www.comtec3d.pl/blog/na-czym-polegaja-pomiary-wspolrzednosciowe)

```json
{
  "@context" : "http://schema.org",
  "@type" : "BlogPosting",
  "author" : {
    "@type" : "Person",
    "name" : "Krzysztof PAWLAK"
  },
  "dateModified" : "2024-03-07T12:49:04.416Z",
  "datePublished" : "2024-02-21T09:32:26Z",
  "headline" : "Na czym polegają pomiary współrzędnościowe?",
  "image" : {
    "@type" : "ImageObject",
    "height" : 942,
    "url" : "https://4877758.fs1.hubspotusercontent-na1.net/hubfs/4877758/pomiary%20wsp%C3%B3%C5%82rz%C4%99dno%C5%9Bciowe_Comtec3D.png",
    "width" : 1800
  },
  "mainEntityOfPage" : "https://www.comtec3d.pl/blog/na-czym-polegaja-pomiary-wspolrzednosciowe",
  "publisher" : {
    "@type" : "Organization",
    "logo" : {
      "@type" : "ImageObject",
      "height" : 60,
      "url" : "/hs/hsstatic/content_shared_assets/static-1.4092/img/default-amp-logo.png",
      "width" : 60
    },
    "name" : "BLOG | COMTEC 3D"
  }
}
```