---
title: ISO 1101 – znaczenie w branży metrologii
description: Poznaj zagadnienie GD&T - tolerancje kształtu, kierunku, położenia, bicia według normy ISO 1101
---

[BLOG | COMTEC 3D ](https://www.comtec3d.pl/blog)

# [ISO 1101 – znaczenie w branży metrologii](https://www.comtec3d.pl/blog/iso-1101)

 Autor: [Krzysztof JAGODZIŃSKI](https://www.comtec3d.pl/blog/author/krzysztof-jagodziński) | 06.03.23 13:22

Metrologia jest prężnie rozwijającą się dziedziną, a [**maszyny pomiarowe 3D**](https://www.comtec3d.pl/maszyny-cmm-trimek) są stale ulepszane. Każdy sprzęt CMM musi spełniać standardy obowiązujące na poziomie międzynarodowym, a ustalane są one przez IOS (ang. International Organization for Standardization).

W dziedzinie techniki pomiarowej bazuje się na dwóch głównych normach ISO: opatrzonej numerem [10360](https://www.comtec3d.pl/blog/iso-10360), która dotyczy metod kalibracji i weryfikacji dokładności urządzeń pomiarowych oraz **ISO 1101**, która związana jest z **tolerancjami geometrycznymi**.

W tym artykule skupimy się na PN-EN ISO 1101.

## ISO 1101 – podstawowe informacje

We współrzędnościowej technice pomiarowej nie wystarczy odczytanie podstawowych wymiarów obiektu. Wraz ze wzrostem wymagań w stosunku do [**maszyn CMM**](https://www.comtec3d.pl/maszyny-cmm-trimek) oraz poprawy ich funkcjonalności powstała większa potrzeba jednolitego opisu geometrii mierzonych wyrobów.

Każda firma, która chce usprawnić proces produkcji poprzez unowocześnianie zaplecza technicznego **maszynami pomiarowymi 3D**, musi dostosować się do ujednoliconych standardów, które określają nie tylko parametry dotyczące dokładności sprzętu, ale również dopuszczalne odchylenia związane z kształtem i położeniem mierzonego przedmiotu.

**Tolerancje geometryczne** zostały uwzględnione i szczegółowo opisane w **normie ISO 1101**. Jej najnowsza wersja opublikowana przez Polski Komitet Normalizacyjny pochodzi z 2013 roku i stanowi część serii Specyfikacji Geometrii Wyrobów GPS (ang. Geometrical Product Specifications).

## Klasyfikacja tolerancji geometrycznych

W odniesieniu do obiektów poddawanym pomiarom CMM, geometria jest pojęciem złożonym i dotyczy nie tylko wymiarów w podstawowym zakresie (długość, kąt, średnica).

**Współrzędnościowa maszyna pomiarowa** uwzględnia odchyłki, które nie mogą przekroczyć wyznaczonego zakresu. Żeby jednoznacznie określić zatem geometrię danego wyrobu, konieczne jest zastosowanie tolerancji geometrycznych.

Ich podział ujęty w PN-EN ISO 1101 przedstawia się następująco:

- [tolerancja kształtu](https://www.comtec3d.pl/blog/tolerancje-geometryczne-według-norm-iso-czym-są-tolerancje-kształtu)
- [tolerancja kierunku](https://www.comtec3d.pl/blog/tolerancje-kierunku-w-normie-iso-1101)
- [tolerancja położenia](https://www.comtec3d.pl/blog/tolerancja-położenia-oraz-jej-rodzaje)
- [tolerancja bicia](https://www.comtec3d.pl/blog/tolerancje-bicia-we-współrzędnościowej-technice-pomiarowej)

[Wyświetl kompletny wpis](https://www.comtec3d.pl/blog/iso-1101)

```json
{
  "@context" : "http://schema.org",
  "@type" : "BlogPosting",
  "author" : {
    "@type" : "Person",
    "name" : "Krzysztof JAGODZIŃSKI"
  },
  "dateModified" : "2024-08-26T09:48:40.136Z",
  "datePublished" : "2023-03-06T13:22:15Z",
  "headline" : "ISO 1101 – znaczenie w branży metrologii",
  "image" : {
    "@type" : "ImageObject",
    "height" : 942,
    "url" : "https://4877758.fs1.hubspotusercontent-na1.net/hubfs/4877758/7.jpg",
    "width" : 1800
  },
  "mainEntityOfPage" : "https://www.comtec3d.pl/blog/iso-1101",
  "publisher" : {
    "@type" : "Organization",
    "logo" : {
      "@type" : "ImageObject",
      "height" : 60,
      "url" : "/hs/hsstatic/content_shared_assets/static-1.4092/img/default-amp-logo.png",
      "width" : 60
    },
    "name" : "BLOG | COMTEC 3D"
  }
}
```